ขณะนี้ ทั่วโลก กำลังเฝ้าติดตาม วิกฤตการณ์ ระหว่างประเทศ ใน เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การเจรจานี้ ไม่ใช่เพียงแค่ รายงานข่าวทั่วไป แต่ ทุกคำพูด ทุกการตัดสินใจ ของเหล่านักการทูต และ คณะผู้แทน ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ ชี้ชะตา ว่า ราคาน้ำมันดิบโลก ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ เสถียรภาพของตลาดการเงิน จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ นักลงทุนรุ่นใหม่ ที่อาจจะ มองว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น สิ่งที่ไม่ส่งผลกระทบ ขอบอกตรงๆ เลยว่า ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น ช่องทางยุทธศาสตร์ ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ หนึ่งในห้า ของโลก ยังคงเผชิญกับ ความเสี่ยง ทุกสิ่งทุกอย่าง ตั้งแต่ ต้นทุนน้ำมันที่ปั๊ม ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง ค่าใช้จ่ายของภาคอุตสาหกรรม ของผู้ประกอบการไทย ส่งผลถึงกระเป๋าเงินของเราทุกคน
การทำความเข้าใจภูมิหลัง ต้องศึกษา ฉากทัศน์ ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี อันนำมาสู่ความตึงเครียด โดยชนวนเหตุสำคัญ เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ ครั้งใหญ่ ต่อประเทศอิหร่าน เพื่อทำลาย โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ รวมถึงการสร้างความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง ในเวลาต่อมา ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ โต้กลับ ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี พื้นที่ยุทธศาสตร์ และที่สำคัญที่สุดคือการประกาศ ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นการตัดเส้นเลือดใหญ่ ของตลาดพลังงานโลก ในทันที
เมื่อการสู้รบ ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง รัฐบาล ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา รับหน้าที่ เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย อันเป็นที่ยอมรับ จนกระทั่งสามารถ บรรลุข้อตกลง มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเปิดทาง นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ครั้งประวัติศาสตร์ ในกรุงอิสลามาบัด โดยมีการหารือยาวนาน หลายสิบชั่วโมง แต่ บทสรุป ก็ยังไม่สามารถ บรรลุข้อตกลงที่ถาวรได้
การหารือ รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน เป็นศูนย์รวมของ คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ จากทั้งสองประเทศ โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน จำนวนมาก ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ทางด้าน คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย นักการทูตและผู้เชี่ยวชาญระดับสูง ทว่า ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ กลายเป็นทางตัน มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ยากจะประนีประนอม คือ:
ผลลัพธ์ที่คลาดเคลื่อน ในการเจรจารอบดังกล่าว สะท้อนให้เห็นถึง ช่องว่างทางความคิด ที่ยังคงห่างไกล แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย มีความเป็นไปได้ที่จะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข เชิงลึก ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ต้องปิดฉากลงโดยไม่มีข้อสรุป
สำหรับสถานการณ์ ช่วงเวลาต่อมา ความตึงเครียดกลับ ทวีความซับซ้อนและ ท้าทายสายตาชาวโลก มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ได้เดินทางถึง พื้นที่เจรจาในปากีสถาน แต่ทว่า จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ออกมายืนยันว่า ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม หน้าต่อหน้า กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ขณะที่ ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า ผู้แทนระดับสูง มีความพร้อมที่จะเดินทางไป รับฟังข้อเสนอ ทว่าสถานการณ์กลับพลิกผันในนาทีสุดท้าย
ผู้นำสหรัฐฯ ได้ประกาศยกเลิก ภารกิจการทูต อย่างกะทันหัน เนื่องจากมองว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังไม่ดีพอ และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล พร้อมทั้งเปลี่ยนแนวทาง การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งต่อหน้า กระบวนการนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย เดินทางกลับจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โอกาสในการสร้างความร่วมมือ ต้องสิ้นสุดลง โดยที่ยังไม่ได้เริ่มหารืออย่างเป็นทางการ
เพื่อให้นักลงทุนได้ตระหนัก ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ ต้องทำความเข้าใจโครงสร้าง ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นพื้นที่ทางทะเล ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในเชิงยุทธศาสตร์ แต่ทำหน้าที่เป็น ประตูลำเลียง ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล จากสถิติ การค้าพลังงานทั่วโลก ประเทศในแถบเอเชียและยุโรป ต้องอาศัย เส้นทางคมนาคมนี้ เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน
ภายหลังจากการเกิด วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล และการตรวจสอบเรือสินค้า ความขัดแย้งในพื้นที่ ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เนื่องจากมีการเพิ่มกำลังทหาร ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง คาดการณ์ว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย อาจต้องใช้เวลานานหลายเดือน อันส่งผลให้ ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ บรรลุความเข้าใจ ในวันนี้ การฟื้นฟูระบบการเดินเรือสินค้า ให้กลับมา สมบูรณ์ นโยบายต่างประเทศสหรัฐ 100% จำเป็นต้องใช้เวลาและงบประมาณมหาศาล
ในท่ามกลาง วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ บทบาทที่น่าสนใจ คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการสร้างสันติภาพ แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน อาจไม่ใช่ ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก แต่ในเหตุการณ์ครั้งนี้ ผู้นำรัฐบาลและกองทัพ สามารถรักษาความสัมพันธ์และ ช่องทางการสื่อสาร กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
แนวคิดทางการทูตนี้ ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" หวังที่จะ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้พัฒนาไปสู่ กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว ซึ่งมีประโยชน์อย่างยิ่ง เพราะมันหมายความว่า แม้จะเกิดความล้มเหลวในระยะสั้น แต่ช่องทางในการติดต่อและ โอกาสในการสร้างสันติภาพ ไม่ได้ถูกปิดตายลงอย่างสิ้นเชิง ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ประชาคมโลก ยังคงต้องติดตาม เพื่อเตรียมรับมือกับความผันผวนของเศรษฐกิจโลก